Johann Sebastian Bach

Johann Sebastian Bach (21 Mart 1685 - 28 Temmuz 1750), Alman besteci ve org sanatçısı. Bach, klasik batı müziğinde, barok akımının gelişimini sağlayan en önemli isimlerdendir. Bach’ın, orkestra müzikleri, dini müzikleri, koro müzikleri ve oda müzikleri, tüm dünya tarafından bilinmekte ve hala sanatçılar tarafından çalınmaktadır.

Bach, Almanya’nın Eisenach kentinde, müzisyen Johann Ambrosius Bach’ın en küçük oğlu olarak dünyaya geldi. Bach’ın keman ve teorik müzik eğitimini babasından aldığı bilinmekte. Bach daha 10 yaşında yetim kaldı ve bunun üzerine müzisyen abisi Johann Christoph’un yanına taşındı. Orada abisinin desteğiyle eğitimine devam etti. 1700 – 1702 yılları arasında kilise korosunda çalışmaya başlayan Bach, org sanatçısı ve besteci Georg Böhm ile bu zamanda tanıştı. Georg Böhm’den müzik ile ilgili çok fazla şey öğrendi.

Bach 1703 baharını ve yazını, Weimar Sarayı’nda uşak ve kemancı olarak geçirdi. 1707’de Mühlhausen’a taşınan Bach, buradaki Aziz Vlas (St. Blasius) kilisesinde org sanatçısı olarak çalışmaya başladı. 1707 yılında kuzeni Maria Barbara Bach ile Dornheim’da evlendi. Saxe-Weimar Dük’üne org sanatçısı ve oda müzisyeni olarak atanan Bach, bu yıldan sonraki 9 yıl boyunca baş orgcu olarak çalıştı ve org için en iyi bestelerini yapmaya devam etti. Bu süre zarfında 7 tane çocuğu oldu. 1717 yılında Köthen’den orkestra şefi olması için teklif alan Bach’ın bu isteği dük tarafından reddedildi. Bach, Köthen’e gidişini kabul ettirebilmek için, 1 ay boyunca hapis yattı.

Bach’ın yeni patronu Prens Leopold, sanattan anlayan ve sanatı seven yetenekli bir müzisyendi. 1720 yılında, Bach’ın eşi Maria Barbara öldü ve 1721’in Aralık ayında Bach, Anna Magdelena Wilcken ile evlendi. Bach, ünlü Brandenburg Konçertolarını bu dönemde tamamladı. Bir hafta sonra Prens Leopold da evlendi. Leopold’un yeni eşinin sanattan pek hoşlanmaması nedeniyle, Köthen Saray’ının müziğe verdiği destek azaldı. Saraydan ayrılan Bach, Saint Thomas kilisesinde koro yöneticisi olarak çalışmaya başladı.

Bach hayatının sonuna kadar Leipzig’de yaşadı. Genellikle otoritelerle sorunlar yaşadı fakat mutlu bir aile adamı ve ilgili bir ebeveyn olarak hayata gözlerini yumdu. Genellikle Pazar günleri ve bayramlarda şehrin en büyük kiliselerinde çalardı. Leipzig’deki ilk zamanlarında, birçok koro parçası besteledi. Bunların arasında Magnificat, St. John Passion ve St. Matthew Passion yer almaktadır. Bach ünlü bir org virtüözü olarak tüm şehir tarafından tanınmaya başlandı. Ondan ders almak, org tasarımı ve yapımı uzmanlığından yararlanmak isteyenlerin sayısı artmıştı.

1729 yılında, Bach’ın kilise müziği besteleme isteği azalmıştı ve bu tarihten sonraki eserlerini genel olarak parodiler ya da daha önceki müziklerinin düzenlemeleri olarak gerçekleştirdi.

Bach, hayatının son yıllarında sağlık problemleri yaşadı. Ölümünden önce 2 kez göz operasyonu geçirdi. Kaynaklara göre bu operasyonlar ve sonrasındaki tedavi Bach’ın ölümünü çabuklaştırdı ve onun kör olmasına sebep oldu. Bach, 28 Temmuz 1950’de hayata gözlerini yumdu. Eşi de, Bach’sız geçen zorlu bir 10 yılın sonrasında, 1760’da öldü.

Bach, müzik tarihinin en çok beste yapan sanatçılarındandır ve barok dönem müziğine katkısı büyüktür. Yaşamı boyunca Almanya’dan dışarı çıkmamış olan Bach’ın bazı eserleri, İtalyan ve Fransız müzikleri tarzındadır. Bunun sebebi ise, bu ülkelerin ünlü isimlerinin eserlerini incelemesi ve onlar üzerinde çalışmasıdır.
Bach’ın soylu ve kalabalık ailesinin bireylerinden çoğu müzisyendi. Yaşamı boyunca iki eşinden toplam 20 çocuğu olan Bach’ın çocuklarının da müziğe yetenekleri vardı. Ve Bach, aynı kendi babası gibi, çocuklarının müzik eğitimine destek verdi; öğrencileri ile çocuklarını çalıştırarak, onları birer müzisyen yaptı. Dönemin koşullarına aldırmadan, kızlarını da birer müzisyen olarak yetiştirdi. Oğullarından, Carl Philipp Emanuel Bach, dünyaca ünlü bir müzisyen olarak babasının adını başarıyla taşıdı.



Bach’ın eserleri BWV (Bach Werke Verzeichnis - Bach’ın Eser Kataloğu) numaraları ile kategorize edilir. Bu katalog, 1950 yılında yayınlanmıştır. Katalogda: BWV 1–224, kantatları; BWV 225–249, koro eserlerini; BWV 250–524, koral ve dini eserleri; BWV 525–748, org eserlerini; BWV 772–994, diğer klavye eserlerini; BWV 995–1000, ud eserlerini; BWV 1001–40 oda müziklerini; BWV 1041–71 orkestra eserlerini ve BWV 1072–1126, kanon ve füg eserlerini temsil eder.

Bach, hayatı boyunca en çok, org eserleri ile anılmıştır. Genç yaşlarından itibaren, yabancı stiller ile entegre çalışmaları ile ünlenmiştir. Bach, Fransız ve İtalyan müzisyenlerin eserlerini inceleyerek, onların tarzları hakkında fikir edinmeye çalışmıştır. Ayrıca Vivaldi’nin keman konçertoları üzerinde çalıştığı da bilinmektedir. En verimli çağı 1708-1714 arasındandır. Bu zamanlarda, Orgelbüchlein (küçük org kitabı) üzerinde çalışmıştır; fakat 164 koro prelüdünün yer almasını planladığı kitap, 46 tanesiyle sınırlı kalmıştır. Weimar’dan sonra, Bach’ın org eserleri azalmış olsa da 6 Trio sonatı ve Clavierübung III gibi en ünlü eserlerini bu dönemden sonra ortaya çıkartmıştır.

Bach, özellikle Leipzig’deki görevi esnasında çok sayıda koro eseri yazmıştır. Kilise yılları boyunca, ayinler için besteler ve birçok farklı eser yapmıştır.

Bu eserlerinin arasında: St.Matthew Passion (BWV 244), St. John Passion (BWV 245), Noel Oratoryosu (BWV 248), Paskalya Oratoryosu (BWV 249) ve Magnificat (BWV 243) yer almaktadır.

En ünlü kantatları: Herz und Mund und Tat und Leben (BWV 147), Ein feste Burg ist unser Gott (BWV 80), Ich habe genug (BWV 82), Jesu, meine Freude (BWV 358), Mein Herze schwimmt im Blut (BWV 199) ve Wachet auf (BWV 140).

Bach’ın org eserlerinin büyük bir kısmı, kariyerinin ilk yıllarında Weimar’da saray orgcusu olduğu dönemlerde yazılmıştır.
Bu eserlerinin arasında en ünlüleri: Chromatic Fantasia & Fugue Re Minör (BWV 903), Dorian Toccata & Fugue (BWV 538), Prelude & St. Anne Fugue (BWV 552), Toccata & Fugue Re minör (BWV 565) ve Toccata & Fugue Fa.

Diğer önemli klavye parçaları ise: 6 İngiliz Süiti (BWV 806-811), 6 Fransız Süiti (BWV 812-817), Goldberg Varyasyonları (BWV 988), İtalyan Konçertosu (BWV 971) ve 6 Partita (BWV 825-830).

Bach, Köthen’de kaldığı müddetçe, solo enstrümanlar için kompozisyonlara, ufak grup ve saray orkestralarına önem vermiştir.
Bunların en önemlileri: Sadece keman için 3 Sonat ve 3 Partita (BWV 1001-1006); sadece çello için 6 Süit (BWV 1007-1012), keman ve klavsen için 6 Sonat (BWV 1014-1019); viola da gamba ve klavsen için 3 Sonat (BWV 1027-1029).

Orkestra müzikleri arasında en ünlüleri: 1721 yılında Brandenburg Markizi’ne adanmış 6 Brandenburg Konçertosu (BWV 1046-1051); içlerinde ünlü “Air” (BWV 1068) eserinin de bulunduğu 4 Orkestra süiti ve uvertürü (BWV 1066-1069).

Konçertolar arasında en bilinenleri: 1717 – 1723 yılları arasında Köthen’de bestelenmiş olan 3 keman konçertosu orijinal formunda kalmış, diğerleri klavsen ile çalınmaya devam edilmiştir. Orijinal olanlar; La minör ve Mi majör konçertoları (BWV 1041-1042) ve iki keman için yazılmış Re minörde ikili konçerto (BWV 1043).